Ο Δημήτρης Αναστασόπουλος γράφει για τη “Στρατιά των υπνοβατών” των Wu Ming

Παρίσι 1793. Στην πλατεία της Επανάστασης, ένας εθνοφρουρός σηκώνει το κεφάλι του Λουδοβίκου του ΙΣτ΄, ραίνοντας με αίμα τις πρώτες σειρές των θεατών που ζητωκραυγάζουν κάτω από την γκιλοτίνα. Ο Λουδοβίκος Καπέτος, όπως τον αποκαλεί περιφρονητικά ο Ροβεσπιέρος, εκτελείται και η Εθνοφρουρά συντρίβει τα απομεινάρια των βασιλοφρόνων στη Βανδέα.

Στους δρόμους του Παρισιού, οι «αβράκωτοι» διασκεδάζουν λιντσάροντας μαυραγορίτες, απαλλοτριώνοντας τα κρυμμένα τρόφιμα και τραγουδώντας: «το κεφάλι του βασιλιά/ πάντοτε βρίσκεται εδωνά/ αλλά αν υπάρχουν πιο πολλά/ ας κυλήσουνε κι αυτά».

Και η Συμβατική θέλει περισσότερα κεφάλια ευγενών -εκατό χιλιάδες απαιτεί ο Μαρά- που θα τα σηκώσει ψηλά ώστε ο λαός να δει καλύτερα στο φως τους παλιούς τυράννους. Ομως ο εχθρός δεν βρίσκεται μόνο στα δάση της Βανδέας περιμένοντας τη βοήθεια της Βασιλικής Αυλής του Λονδίνου. Ούτε μόνο στα έδρανα των αντιπροσώπων της Συμβατικής όπου ο Ροβεσπιέρος τρομοκρατεί με τους λόγους του τους οπαδούς των βασιλιάδων.

Οι εχθροί της Δημοκρατίας κρύβονται σε άσυλα για ψυχικά ασθενείς, όπου παρακολουθούν τους τρελούς να μιμούνται τους ηγέτες της Επανάστασης σε μία παρωδία συνέλευσης. Σε ερημικά χωριά στην ύπαιθρο, προστατευμένοι από τους θρησκόληπτους χωρικούς. Σε διαμερίσματα στις λαϊκές συνοικίες της πρωτεύουσας, όπου οργανώνουν νέες συνωμοσίες για την παλινόρθωση της μοναρχίας, θέλοντας να δώσουν τον θρόνο στη Μαρία Αντουανέτα.

Και σε αυτή τη διαμάχη ανάμεσα σε επαναστάτες και μοναρχικούς, παρεμβάλλεται η μασκοφορεμένη φιγούρα ενός εκδικητή με το παρατσούκλι Σκαραμούς, κάποτε γνωστού ηθοποιού, που αναλαμβάνει δράση ενάντια στους εχθρούς της επανάστασης και καλεί τον λαό σε εξέγερση.

Σύμφωνα με τους πληροφοριοδότες της αστυνομίας, αυτός είναι ο καθοδηγητής ενός αλλόκοτου πλήθους μαχητών, «ανθρώπων με σβησμένα μάτια», που περιφέρονταν στις συνοικίες των «αβράκωτων» και ζητούσαν να εξεγερθεί ο λαός ενάντια στην Τρομοκρατία των Γιακοβίνων, αυτών που είχαν ήδη στείλει στην γκιλοτίνα τους ίδιους τους συντρόφους τους, τον Ροβεσπιέρο και τον Σεν Ζιστ. Αυτή είναι η απειλητική για την εξουσία στρατιά των υπνοβατών.

Το ιστορικό και το πολιτικό

Από την εποχή ακόμα του «Εκκλησιαστή» (εκδόσεις Τραυλός), όταν υπέγραφε ως Λούθερ Μπλίσετ, η κολεκτίβα των συγγραφέων από την Μπολόνια απέδειξε πως είχε μια εκπληκτική ευχέρεια να παρεμβαίνει στο δεδομένο πολιτικό και κοινωνικό σκηνικό με μυθιστορήματα που αναφέρονταν σε ένα μακρινό παρελθόν. Τώρα υπογράφουν ως Wu Ming (στα κινεζικά μεταφράζεται ως «ανώνυμος») και δεν ακολουθούν πια την τακτική του παρελθόντος όπου δεν αποκάλυπταν τα ονόματά τους και άφηναν να κυκλοφορούν διάφορες φήμες για την ταυτότητά τους.

Αλλωστε εγκατέλειψαν τις παλιακές τακτικές των Καταστασιακών και ήταν από τους πρώτους που δήλωσαν σε ένα σύντομο κείμενό τους πως «Ο Γκι Ντεμπόρ είναι νεκρός», εννοώντας φυσικά πως τα όπλα της κριτικής των Καταστασιακών είναι ανίσχυρα μπροστά στις νέες προκλήσεις της ψηφιακής εποχής.

Ετσι τα ονόματά τους είναι αναρτημένα σε όλα τα άρθρα που τους αφορούν, αλλά υπογράφουν πάντα με το συλλογικό ψευδώνυμό τους. Φυσικά συνεχίζουν να αρνούνται τις φωτογραφίες, όχι με τον τρόπο του Τζ.Ντ. Σάλιντζερ ή του Τόμας Πίντσον που θέλουν να παραμείνουν άγνωστοι, αλλά επειδή: «Οταν ο συγγραφέας αποκτά πρόσωπο ξεκινάει ένας κανιβαλιστικός κυκεώνας που αποβαίνει εις βάρος του έργου του».

Στη «Στρατιά των Υπνοβατών» (εκδόσεις Εξάρχεια, μετάφραση Παναγιώτης Καλαμαράς) ακολουθούν την ίδια στρατηγική με τα προηγούμενα βιβλία τους. Αν στον «Εκκλησιαστή» διέκρινε κανείς τη γέννηση του κινήματος ενάντια στην παγκοσμιοποίηση, στο «Αλτάι» τις γεωστρατηγικές συνθήκες που οδήγησαν στη μεταμόρφωση της Μέσης Ανατολής σε ένα διαρκές πεδίο μαχών, στη «Στρατιά των Υπνοβατών» η πρόθεσή τους είναι να γράψουν για μια Ευρώπη σε κρίση. Και η πιο κατάλληλη ιστορική περίοδος είναι η Γαλλική Επανάσταση. ΄Η μάλλον ό,τι ακολούθησε μετά την κατάληψη της Βαστίλης.

 

Γιατί οι Wu Ming δεν περιγράφουν άδολους επαναστάτες και πανούργους μοναρχικούς. Η δική τους ματιά είναι σκληρά ρεαλιστική όσο ήταν η φράση του Σεν Ζιστ που ήθελε να πέφτουν χιλιάδες κεφάλια για να εδραιωθεί η επανάσταση. Τέσσερα χρόνια μετά το ηρωικό 1789 ο όχλος λιντσάρει όσους θεωρεί εχθρούς της επανάστασης, κάτω από τη σκιά ακατανόητων πολιτικών συμμαχιών, οι ηγέτες της Συμβατικής, μετριοπαθείς και ασυμβίβαστοι, οδηγούνται στην γκιλοτίνα ή δολοφονούνται στις φυλακές, οι μοναρχικοί παρά την ήττα τους κυριαρχούν στην ύπαιθρο και οι βασιλικοί οίκοι της Ευρώπης ετοιμάζονται να καταλάβουν εδάφη της Γαλλίας.

Η μοίρα της Επανάστασης όμως δεν παίζεται στη Συμβατική, όπου οι αντιπρόσωποι αλληλοκατηγορούνται και εξοντώνουν ο ένας τον άλλον, αλλά στους δρόμους. Εκεί όπου ο λαός έδιωξε βασιλιάδες και ξέρει να υπερασπίζεται τη δημοκρατία και την ισότητα. Εστω και με ιστορίες για κάποιον μυστηριώδη στρατό υπνοβατών που στήνει εξεγέρσεις ενάντια σε νέους και παλιούς τυράννους.