Γιεβγκιένι Ζαμιάτιν

Γιεβγκιένι Ζαμιάτιν Photo

Ο Yevgeny Ivanovich Zamyatin (1884-1937) γεννήθηκε στο Lebedyan, 300 χιλιόμετρα νότια της Μόσχας. Ο πατέρας του ήταν ρώσος ορθόδοξος ιερέας και δάσκαλος και η μητέρα του μουσικός. Σπούδασε μηχανικός σκαφών στην Αγία Πετρούπολη από το 1902 μέχρι το 1908 και μέσα σε αυτό το διάστημα προσχώρησε στους Μπολσεβίκους. Συνελήφθη κατά τη διάρκεια της Ρωσικής Επανάστασης το 1905 και εξορίστηκε, αλλά επέστρεψε στην Πετρούπολη, όπου παρέμεινε παράνομα πριν φύγει για τη Φινλανδία το 1906 για να ολοκληρώσει τις σπουδές του. Όταν επέστρεψε στη Ρωσία ξεκίνησε από χόμπυ να γράφει λογοτεχνικά κείμενα. Συνελήφθη και εξορίστηκε για δεύτερη φορά το 1911, αλλά πήρε αμνηστία το 1913.

Το έργο του Uyezdnoye (Μια επαρχιακή ιστορία) του 1913, που σατύριζε τη ζωή σε μια μικρή ρωσική πόλη, του χάρισε μικρή φήμη. Τον επόμενο χρόνο δικάστηκε για δυσφήμιση του στρατού στην ιστορία του Na Kuhlihchkakh, ενώ παράλληλα συνέχισε να συνεισφέρει άρθρα σε διάφορες σοσιαλιστικές εφημερίδες. Μετά την αποφοίτησή του ως ναυπηγός μηχανικός, εργάστηκε στο αντικείμενό του τόσο στην χώρα του όσο και στο εξωτερικό. Το 1916 τον έστειλαν στην Αγγλία για να επιβλέψει την κατασκευή ενός παγοθραυστικού και εκεί έγραψε το The Islanders, σατιρίζοντας την αγγλική ζωή, καθώς και τη συνέχειά του A Fisher of Men, τα οποία δημοσιεύτηκαν μετά την επιστροφή του στη Ρωσία στα τέλη του 1917.

Ο  Zamyatin υποστήριξε αρχικά την Οκτωβριανή Επανάσταση, αλλά στη συνέχεια επιτέθηκε στο σύστημα λογοκρισίας των μπολσεβίκων. Τα έργα του ήταν ιδιαίτερα επικριτικά για το νέο καθεστώς. Τα λόγια του είναι χαρακτηριστικά: «Η πραγματική λογοτεχνία μπορεί να υπάρξει μόνο όταν δημιουργείται όχι από υπεύθυνους και αξιόπιστους επαγγελματίες, αλλά από ψυχασθενείς, αιρετικούς, ονειροπόλους, επαναστάτες και σκεπτικιστές».

Αυτή η στάση του δυσχέραινε πολύ τη θέση του, τα έργα του απαγορεύτηκαν και δεν του επιτράπηκε να εκδώσει ξανά, ιδιαίτερα μετά τη δημοσίευση του Εμείς σε ένα ρωσικό περιοδικό του εξωτερικού το 1927.

Εκτός από το Εμείς έγραψε αρκετές σύντομες ιστορίες, σε μορφή παραμυθιών, που αποτελούσαν σατιρικές κριτικές του κομμουνιστικού καθεστώτος στη Ρωσία.

Ο Στάλιν έδωσε άδεια στον Zamyatin να φύγει από τη Ρωσία το 1931, έπειτα από μεσολάβηση του Maxim Gorky. Εγκαταστάθηκε πάμφτωχος μαζί με τη γυναίκα του στο Παρίσι, όπου πέθανε από καρδιακή προσβολή το 1937. Κατά τη διάρκεια της διαμονής του στο Παρίσι, συνεργάστηκε κυρίως με τον Jean Renoir, συγγράφοντας το σενάριο της ταινίας του Les Bas-fonds.

Θάφτηκε στο Thiais, στη Γαλλία, σε ένα νεκροταφείο στην οδό Στάλινγκραντ.

Βιβλία του Γιεβγκιένι Ζαμιάτιν